بازگشت هدفمندی ازتبلیغات بی هدف ؟!
    < هدفمندی ازتبلیغات بی هدف ؟!   < دستنوشته های سال 1393   < دست نوشته ها   < 


سرانجام از ساعت ۰۰:۰۰ امروز ششم اردیبهشت جلالی ۱۳۹۳ مرحله دوم هدفمندی یارانه ها درجمهوری اسلامی ایران آغاز شد.

باز هم شبهای قبل مردم با اتومبیلهای خود در پمپ بنزینها صف کشیدند تا یک باک از بنزین یارانه ای عقب نمانند ،باز هم روزهای بعد کش مکش مسافران ورانندگان تاکسیها تا چندهفته برسرکرایه ها نقل محافل مطبوعاتی خواهدشد وباز هم دلاروطلا رقص شتر خواهند کرد.

اما دراین میان نمی توان از نقدرسانه ای تبلیغات هدفمندی یارانه ها به سادگی گذر کرد.

تبلیغاتی که به صورت شبانه روزی از صداوسیما پخش می شد و یک هدف کلی رادنبال می کرد :

از گرفتن یارانه انصراف دهید.

در این زمینه ذکر چند نکته لازم است:

۱-دولت مشاوران رسانه ای زبده ای دارد وبرخی از آنها ازجهره های شاخص تدریس علوم ارتباطات در دانشگاهها به شمار می روند. بی شک بسیاری از تصمیمات تبلیغاتی با مشورت ومطالعه این عزیزان صورت پذیرفته است . توجه به مضمون برخی از نکات تبلیغاتی که درزیرنویس تلویزیون و گفتار کارشناسان یا مجریان برنامه های رادیوئ وتلویزیونی بارها به سمع ونظر شنوندگان وبینندگان رسید نشان از دقت در انتخاب محتوا می دهد.به عنوان مثال به این متن توجه فرمائید:

نیازمندبودن و متقاضی بودن شرط دریافت یارانه هاست.(نقل به مضمون)

از این متن می توان نتیجه گرفت که کسانی می توانند یارانه بگیرندکه نیازمند هستند و درعین حال تقاضای دریافت یارانه را هم ازطریق ثبت نام در سامانه رفاهی به دولت ارائه می نمایند.

به عبارت دیگر کسانی که درسامانه رفاهی ثبت نام میکنند خودرا نیازمند دریافت کمک از جانب دولت می دانند.

اینکه کسی خودرا نیازمند کمک بداند بد نیست اما اظهار نیازمندی عزت نفس انسان را تنزل می دهد. اینکه این اظهار نیازمندی به درگاه دولت اسلامی عنوان میشود کمی به انسان التیام می بخشد اما باید پذیرفت نوع این سؤال می توانست به نحوی تنظیم شود که مردم با عزت نفس بیشتری خواهان بهره مندی از یارانه های دولتی شوند.

با توجه به ثبت نام بیش از ۹۰ درصد مردم یران دراین طرح باید گفت بخشی از مردم اطلاق نام نیازمند به خویش را به جان خریده اند اینکه چرا مهم است اما ازآن مهمتر آن است که طراحان این نام نویسی آنها را درسر دوراهی قرارداده اند که یا بگویند نیازمندند یا قید یارانه را بزنند والبته مردم به هردلیل ترجیح داده اند تا خودرا نیازمند بدانند!

۲-نیازی به شمارش هم نبوده ونیست هرکس در ماههای اخیر پای تلویزیون یا رادیو نشسته است می داند درتبلیغات گسترده صداوسیما بیش از هرچیز به صرفنظر کردن از دریافت یارانه تشویق می شدند اما اکثریت مردم انصراف نداده وبه طور شگفت انگیزی توافق نوددرصدی بر گرفتن یارانه از خودنشان دادند،یعنی مخالف جهت تبلیغات رسمی کشور عمل کردند !

چنین وفاقی دربین مردم درخلاف میل مسؤلان درحالیکه نشاندهنده استقلال رای مردم درتصمیم گیری است اما حائز نکات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

۳-برخی مخالفان دولت یازدهم از این اتفاق درپوست خودنمی گنجند و این حرکت عمومی را نشاندهنده عدم پشتیبانی از دکترروحانی ارزیابی می کنند و تلاش دارند تا حرکت عظیم مردمی در ۲۴خرداد۱۳۹۲ را که به تعبیر رهبرانقلاب حماسه سیاسی خوانده شد را کم رنگ جلوه دهند.

هرچند درظاهر به نظرمی رسد که دولت نتوانسته مردم را برای صرفنظر کردن از یارانه ها با خود همراه نماید اما این مسئله نمی تواند نشاندهنده موضعگیری سیاسی این نود وچند درصد از هممیهنانمان باشد.برای تحلیل این رخداد به جای نظریه پردازی سیاسی لازم است از جامعه شناسان واقتصاددانان یاری خواست نه سیاسیونی که منافع حزبی وجناحی خودرا به منافع ملی ترجیح می دهند.

۴-در تبلیغات صداوسیما آنچه از زبان قاطبه مردم بیان می شد تشانگر تمایل اکثریت ملت به انصراف از گرفتن یارانه درجهت کمک به دولت بود اما درعمل آمار نهائی اعلام شده حکایتی واژگونه را نشان می دهد. حال این سؤال مطرح است که آیا مردم ۱۸۰ درجه با آنچه می گویند عمل می کنند یا رسانه ملی از قاعده ساده دروازه بانی رخداد برای این نکته پیچیده استفاده کرده است؟

۵-در پایان این ماراتن تبلیغاتی هیئت وزیران از عملکرد صداوسیما تقدیر به عمل آورد و وزیران ارتباطات و فرهنگ وارشاداسلامی نقش صداوسیما را قابل قبول وستایش برانگیز توصیف کرده اند.این درحالی است که رئیس دولت این میزان اندک انصراف دهندگان را خارج از انتظار توصیف کرده است .

این تقدیر واین غیر قابل انتظاردانستن رفتار مخاطبان نشان می دهد که صداوسیما دراجرای برنامه های تبلیغی هدفمندی یارانه ها از دولت نمره قابل قبولی گرفته است هرچند نتیجه غیرقابل انتظار بوده است !

درتحلیل این رخداد باید این حقیقت را درنظر گرفت که صداوسیما برای اثبات همراهی خویش با دولت جمهوری اسلامی ایران چنان درعرصه تبلیغ این طرح همراه وهمگام دولت بوده است که مورد تقدیر ایشان قرارگرفته است به این ترتیب باید عوامل دیگری را در عدم اقناع عمومی برای انصراف از گرفتن یارانه درنظر داشت:

۱- تیم رسانه ای دولت در تنظیم سناریوی تبلیغاتی خویش هوشیاری کامل را به خرج نداده و یا دراشتباهات خویش اشتباه کرده اند.

۲-مردم درجمعبندی های خویش نتوانسته اند به جمعبندی لازم برای انصراف از یارانه ها برسند. این به خودی خود نشاندهنده مواردزیر است:

-تبلیغات هدفمندی درهدفگذاری نوع ومحتوای تبلیغ راه درستی درپیش نگرفته است.

-جنبه ی تهدید آمیز تبلیغات شامل اعلام جریمه سه برابر یارانه دریافتی افراد غیرنیازمندی که پبت نام کرده اند برای آندسته از مردم غیرنیازمند هیچ جنبه پیشگیرانه ای نداشته است ب.

-جنبه های تشویق آمیز طرح برای افرادی که انصراف می دهند یا وجودنداشته یا به آن حد که به جنبه های تهدید آمیز درتبلیغات پرداخته شده است موردتوجه دست اندرکاران تبلیغات رسانه ای نبوده است.

-اطلاعات یکسویه وعدم برگزار ی میزگردهای تحلیلی وانتقادی در رسانه های جمعی اعم از رادیو تلویزیون ومطبوعات نه تنها نتیجه مثبتی نداشت بلکه نتیجه معکوس نیز داده است.

ازهمه اینها فاجعه بارتر نحوه اعلام شروع زمان اجرای طرح هدفمندی بود .درحالیکه مردم منتظر اطلاع رسانی رسمی دولت برای زنگ آغاز مرحله دوم هدفمندی یارانه ها بودند ، خبر آغاز این طرح وتغییر نرخ رسمی حامل های انرژی نه دریک مصاحبه رسمی مقامات شناخته شده در رسانه ملی بلکه درلابلای خبرهای وبسایتهای خبری واززبان یک مقام کم اهمیت اعلام شد .

سایت خبری تابناک حدودساعت ۲۱ دیشب(۴ اردیبهشت۹۲)این خبر رااعلام کرد:

رئیس انجمن صنفی جایگاهداران CNG از ابلاغ رسمی نرخ رسمی بنزین و حامل‌های انرژی به جایگاه‌های سوخت خبر داد و گقت: سهمیه خودروهای عمومی که پیش از این واریز شده بود، سوخته و با قیمت جدید واریز می‌شود. همچنین سهمیه ۴۰۰ تومانی خودروهای شخصی در کارت‌ها می‌ماند.

در همین زمینه، شرکت ملی پخش فراورده‌های نفتی نیز اطلاعیه‌ای صادر کرد که متن کامل آن به شرح زیر است:


هیأت وزیران در اجرای مصوبه مجلس محترم شورای اسلامی در قانون بودجه سال ۱۳۹۳ نرخ‌های جدید بنزین ـ نفت گاز و سی ان جی را جهت اجرا از ساعت ۲۴ روز پنجشنبه، مورخ چهارم اردیبهشت ۹۳ به ترتیب زیر به تصویب رسانید که بدین وسیله به اطلاع مردم شریف ایران می‌رساند.

ــ نفت گاز هر لیتر ۲۵۰ تومان

ــبنزین سهمیه‌ای هر لیتر ۷۰۰ تومان

ــ بنزین آزاد هر لیتر ۱۰۰۰ تومان

حال جای این سؤال مطرح است که این خبر مهم را وزیر نفت یا سخنگوی دولت باید به مردم بدهد یا رئیس فلان انجمن صنفی ؟

این خبر درحالی منتشر شد که مشاور ومغز متفکر رسانه ای دولت همان ساعت دریک برنامه زنده تلویزیونی مشغول مناظره(گفتگو) با یک سخنران محفلی بودکه به عنوان کارشناس فرهنگی برسر نامگذاری سال ۱۳۹۳ سخن می گفت!

این خبر درحالی منتشر شد که مشاور ومغز متفکر رسانه ای دولت همان ساعت دریک برنامه زنده تلویزیونی مشغول مناظره(گفتگو) با یک سخنران محفلی بودکه به عنوان کارشناس فرهنگی برسر نامگذاری سال ۱۳۹۳ سخن می گفت!

دکتر آشنا یکی از بهترین اساتیدی بوده اند که در دوران تحصیل از کلاس درسشان احساس خوشایند بهره مندی داشته ام.روزی در کلاس درس حدود سال 1376 از نحوهاطلاع رسانی رسانه ها درقضیه پناهندگیفرزند یکیاز مسؤلان نظام به آمریکا انتقاد کردند و برای تقریب ذهن ما ازنحوه اصولی برخورد با چنین مواردی متنی نوشته استاد حسین قندی را معرفی کردند که به خوبی در فکر وذهن من حک گردیده است.

با تاسی به تعالیم ایشان به عنوان یک شاگرد عرض می نمایم که فرض کنید به جای مناظره شب گذشته ایشان درشبکه سوم سیما یکی ازمقامات مهم دولت عزیز با اعلام قبلی در بابر دوربین ظاهر میشد و چشم درچشم دوربین تلویزیونی بامردم سخنانی با این مضمون یا مضامین مشابه می گفت:

فرض کنید به جای این مناظره رئیس محترم دولت یا همین مشاورفرهیخته ایشان با اعلام قبلی در برابر دوربین ظاهر میشد و چشم درچشم دوربین تلویزیونی بامردم سخنانی با این مضمون یا مضامین مشابه می گفت:

بسم الله الرحمن الرحیم

هموطنان عزیز.

ازاین لحظه مرحله دوم هدفمندی یارانه ها با تغییر نرخ حاملهای انرژی درکشور آغاز می گردد.

ما دراین برهه از زمان به همدلی شما نیازمندیم. تغییر در قیمت برخی از اجناس وخدمات پیش بینی می شود اما مطمئن باشید دولت تمام تلاش خودرابرای تثبیت سریع قیمتها وجلوگیری از گرانی بیش از حد به عمل خواهد آورد.

جا دارد فرصت گفتگو با شما رامغتنم دانسته از آندسته از عزیزانی که با انصراف از دریافت یارانه دعوت دولت را اجابت کردند تشکر مرده وبه ایشان اطمینان دهیم که برنامه هائی برای تقدیر از ایشان واستفاده از برخی خدمات دولتی به ایشان درنظرگرفته شده است .

ما معتقدیم تعداد نیازمندان به این یارانه ها کمتر از افراد ثبت نام شده است لذا ستادهدفمندی یارانه ها دریک ماه آینده برای حذف افرادی که برابر مستندات موجود درکشور نیازمند واقعی نبوده اقدام لازم را به عمل خواهند آورد.

دولت جمهوری اسلامی ایران از اینکه تعداد زیادی از مردم کشورمان خودرانیازمند معرفی کرده اند چنین استنباط می نماید که باید تلاش گسترده ای را در زمینه اقتصادی برای بهبود وضع معیشتی مردم انجام دهد .مطمئن باشید مسؤلان نظام از همین ساعت با استفاده از تمام ظرفیتهای موجود کشور به خصوص ظرفیت منابع انسانی متخصص برنامه های مهمی را در دست اجرا خواهد داشت و برای کوتاه مدت نیز تمهیدات لازم را اندیشیده است که امیداست در عمل به زودی شاهد اثربخشی آن باشیم.

این متن با تمام نپختگیش بهتر از سخنان رئیس انجمن صنفی سی ان جی و ازنظرزمانی مناسبتر از گفتگوی مشاور محترم ریاست جمهور با سخنران محافل خاص به نظر می رسد.

با توجه به شناخت از تیم رسانه ای دولت وتجارب ایشان درکلاسهای درس به نظرمی رسد یا سناریوی موازی دیگری درجریان است که بعدها اثرات ونتایج آن مشخص می شود ویا اینکه باید پذیرفت از مباحث نظری وتئوریک تا عملیات میدانی درحوزه تبلیغات فاصله بسیار زیادی است که متاسفانه به خوبی درک نمی شود.

آیا آنچه شاهد آن بوده ایم تبلیغاتی هدفمند است یا پایانی به یک دوره تبلیغات بی هدف؟




:: ارسال نظر ::
  نام (اختیاری)
  پست الکترونیک (اختیاری)
  آدرس وبسایت یا وبلاگ (اختیاری)
نظرشما
 
کد امنیتی 
توجه: کد امنیتی به حروف بزرگ و کوچک حساس نمی باشد

www.Dabbagh.ir Copyright © 2012 , All rights reserved.
Email : Info@Dabbagh.irRSS